Słownik dachu i budowy

Dach dwuspadowy

Dach dwupołaciowy

Dach z dwiema głównymi połaciami, które spotykają się w kalenicy.

Dach kopertowy

Dach czterospadowy

Dach z czterema połaciami. Ich kształt zależy od rzutu budynku i projektu.

Dach pulpitowy

Dach jednospadowy

Dach z jedną połacią, nachyloną w jedną stronę.

Dach wielospadowy

Dach z kilkoma połaciami łączącymi się w kalenicach, narożach lub koszach.

Deskowanie

Pełne deskowanie

Warstwa desek na konstrukcji dachu. W zależności od projektu stanowi podłoże dla kolejnych warstw.

Długość krokwi

Odległość mierzona wzdłuż krokwi. Pomaga opisać połać, ale nie zastępuje pomiaru całego dachu.

Grzbiet dachu

Naroże dachowe

Wypukła krawędź na styku dwóch połaci, biegnąca ukośnie w stronę okapu.

Jętka

Poziomy element więźby, który łączy parę krokwi i pomaga usztywnić konstrukcję.

Kalenica

Szczyt dachu

Górna, zwykle pozioma linia połączenia dwóch połaci. Wymaga właściwego wykończenia i wentylacji.

Kąt nachylenia dachu

Spadek dachu

Kąt między połacią a poziomem. Ma znaczenie przy doborze pokrycia i sposobu montażu.

Kontrłata

Kontra

Listwa montowana wzdłuż krokwi. Wraz z łatami tworzy ruszt i przestrzeń pod pokryciem.

Kosz dachowy

Kosz

Wklęsłe połączenie połaci, którym spływa woda. Potrzebuje odpowiedniego wykończenia.

Krokiew

Krokwia

Skośna belka konstrukcji dachu, na której opierają się jego warstwy.

Krokiew koszowa

Element konstrukcji biegnący w miejscu wewnętrznego połączenia dwóch połaci.

Krokiew narożna

Element konstrukcji biegnący wzdłuż zewnętrznego naroża dachu.

Lukarna

Nadbudówka z własnym daszkiem i zwykle pionowym oknem, która doświetla poddasze.

Łata dachowa

Łata

Listwa mocowana w poprzek kontrłat, stanowiąca podparcie dla wielu rodzajów pokryć.

Murłata

Belka oparta na murze, która przekazuje obciążenia z więźby dachowej na ściany.

Okap

Dół dachu

Dolna krawędź połaci, przy której często montuje się rynnę i elementy wentylacji.

Płatew

Belka więźby biegnąca zazwyczaj równolegle do kalenicy, która podpiera elementy konstrukcji dachu.

Poddasze

Przestrzeń pod dachem. Może być użytkowa albo nieużytkowa.

Połać dachowa

Spad dachu

Powierzchnia dachu ograniczona jego krawędziami. W projekcie może mieć różny kształt i nachylenie.

Rozstaw krokwi

Odległość między sąsiednimi krokwiami, zwykle mierzona między ich osiami. Przydaje się m.in. przy doborze izolacji.

Szczyt dachu

Ściana szczytowa

Górna część ściany zamykająca budynek od strony dachu, często o trójkątnym kształcie.

Ściana kolankowa

Ścianka kolankowa

Niska ściana nad stropem najwyższej kondygnacji, na której zwykle opiera się konstrukcja dachu.

Wiatrownica

Obróbka szczytowa

W rozmowie o pokryciu zwykle chodzi o obróbkę bocznej krawędzi dachu; w konstrukcji nazwa może oznaczać także element usztywniający.

Wiązar dachowy

Wiązar prefabrykowany

Element konstrukcji dachu złożony z połączonych części. Wymiary i układ dobiera projektant.

Więźba dachowa

Konstrukcja dachu

Układ elementów nośnych dachu, najczęściej drewnianych, zaprojektowany dla konkretnych obciążeń.

Akcesoria systemowe pokrycia

Elementy dopasowane do wybranego pokrycia, np. gąsiory, dachówki skrajne i elementy wentylacyjne.

Angoba

Dachówka angobowana

Warstwa uszlachetniająca nakładana na dachówkę ceramiczną przed wypaleniem. Wpływa na jej wygląd.

Blacha trapezowa

Trapez

Blacha z przetłoczeniami o przekroju trapezu. Przeznaczenie zależy od profilu i parametrów produktu.

Blachodachówka

Blacha dachówkowa

Profilowane pokrycie z blachy przypominające wyglądem rzędy dachówek. Występuje m.in. w arkuszach i modułach.

Dachówka cementowa

Dachówka betonowa

Element pokrycia na bazie betonu. Dobór modelu i akcesoriów zależy od systemu producenta.

Dachówka ceramiczna

Ceramika

Element pokrycia produkowany z wypalanej gliny. Modele różnią się m.in. kształtem, powierzchnią i kolorem.

Dachówka płaska

Płaska dachówka

Określenie kształtu dachówki. Może występować wśród modeli ceramicznych i cementowych.

Dachówka profilowana

Dachówka falista

Dachówka z widocznym profilem lub falą. Różne modele mają różne kształty i parametry.

Dachówka zakładkowa

Dachówka z zamkami lub zakładami, które pomagają łączyć sąsiednie elementy pokrycia.

Glazura dachówki

Dachówka glazurowana

Szklista warstwa na powierzchni dachówki ceramicznej, która nadaje jej określony wygląd i połysk.

Gont bitumiczny

Gont

Element pokrycia na bazie materiałów bitumicznych. Wymaga podłoża i sposobu montażu zgodnych z zaleceniami producenta.

Karpiówka

Dachówka karpiówka

Wąska, płaska dachówka ceramiczna, dostępna w różnych wykończeniach dolnej krawędzi.

Krycie wstępne

Warstwa wstępnego krycia

Warstwa pod pokryciem, np. membrana albo odpowiednie rozwiązanie na deskowaniu, przewidziana w projekcie dachu.

Mata strukturalna

Warstwa stosowana pod niektórymi pokryciami z blachy, zgodnie z projektem i zaleceniami producenta.

Moduł blachodachówki

Modułówka

Blachodachówka dostarczana w powtarzalnych, mniejszych arkuszach. Wymiary zależą od modelu.

Panel modułowy

Blacha modułowa

Element pokrycia z blachy oferowany w powtarzalnych modułach. Wymiary i sposób łączenia zależą od systemu.

Panel na rąbek

Rąbek stojący

Metalowe pokrycie z pionowymi łączeniami paneli. Sposób montażu zależy od konkretnego systemu.

Papa dachowa

Papa

Materiał bitumiczny w rolkach stosowany jako pokrycie lub warstwa hydroizolacyjna — zależnie od typu.

Powłoka blachy

Warstwa wykończeniowa blachy wpływająca m.in. na jej wygląd i ochronę powierzchni. Nazwę i warunki gwarancji sprawdź dla konkretnego produktu.

Rąbek stojący

Rąbek

Sposób łączenia sąsiednich pasów blachy za pomocą wyprofilowanej, wystającej krawędzi.

Zakład dachówki

Zakładka

Część, na której dachówki zachodzą na siebie. Dopuszczalny zakres zależy od modelu i instrukcji montażu.

Zamek dachówki

Wyprofilowane krawędzie dachówki, które łączą ją z sąsiednimi elementami.

Dachówka podstawowa

Główna dachówka układana na powierzchni połaci, uzupełniana odpowiednimi akcesoriami.

Dachówka połówkowa

Połówka dachówki

Element o mniejszej szerokości, stosowany tam, gdzie wymaga tego układ danego modelu dachówki.

Dachówka przejściowa

Element umożliwiający wykonanie określonego przejścia przez pokrycie w systemie producenta.

Dachówka skrajna

Boczna

Dachówka do wykończenia bocznej krawędzi połaci, dopasowana do konkretnego modelu i strony dachu.

Dachówka wentylacyjna

Wentylacyjna

Dachówka z otworem przeznaczonym do wspomagania wentylacji pod pokryciem; jej rozmieszczenie określa projekt i system.

Drabinka przeciwśniegowa

Element ograniczający gwałtowne zsuwanie się śniegu z dachu. Układ i mocowanie dobiera wykonawca do projektu.

Gąsior

Dachówka kalenicowa

Element wykańczający kalenicę lub naroże dachu. Dobiera się go do rodzaju pokrycia i systemu.

Grzebień okapu

Wróblówka

Listwa przy okapie ograniczająca dostęp ptaków pod pokrycie; może współpracować z elementem wentylacyjnym.

Kominek wentylacyjny

Kominek dachowy

Element przejścia lub zakończenia instalacji ponad dachem. Zastosowanie i średnicę trzeba dobrać do konkretnej instalacji.

Komunikacja dachowa

Ławy i stopnie kominiarskie

Elementy ułatwiające dostęp do komina i innych urządzeń na dachu. Dobiera się je do pokrycia i projektu.

Ława kominiarska

Podest służący do poruszania się podczas kontroli lub obsługi urządzeń na dachu.

Obróbka blacharska

Obróbka

Odpowiednio ukształtowany element z blachy zabezpieczający lub wykańczający wybrane miejsca dachu i elewacji.

Pas nadrynnowy

Obróbka nadrynnowa

Obróbka przy okapie kierująca wodę z odpowiedniej warstwy w stronę rynny — zależnie od układu dachu.

Pas podrynnowy

Obróbka blacharska osłaniająca część okapu pod rynną. Jej kształt dobiera się do konkretnego rozwiązania.

Płotek przeciwśniegowy

Śniegołap

Element ograniczający zsuwanie się śniegu z połaci. Rodzaj i mocowanie dobiera się do dachu i projektu.

Stopień kominiarski

Pojedynczy stopień mocowany na dachu jako część komunikacji dachowej.

Taśma butylowa

Butyl

Taśma uszczelniająca stosowana w odpowiednich połączeniach. Zastosowanie zależy od podłoża i zaleceń producenta.

Taśma kalenicowa

Taśma pod gąsiory

Element pod gąsiorami, który pomaga uszczelnić i wentylować kalenicę lub naroże — zgodnie z systemem.

Taśma kominowa

Taśma do obróbki komina

Elastyczny materiał do wykańczania połączenia pokrycia z kominem lub ścianą. Montaż zależy od systemu.

Wkręt farmerski

Farmer

Wkręt z podkładką uszczelniającą używany w wybranych systemach mocowania blachy. Typ dobiera się do podłoża i pokrycia.

Wspornik łaty kalenicowej

Uchwyt pomagający zamocować łatę pod gąsiorami na odpowiedniej wysokości.

Wywietrznik połaciowy

Element wspomagający wentylację określonej warstwy dachu. Dobiera się go do pokrycia i rozwiązania producenta.

Fartuch izolacyjny

Fartuch wokół okna

Element pomagający połączyć warstwę izolacji wokół okna z odpowiednią warstwą dachu.

Kołnierz do pokryć płaskich

Rodzaj kołnierza dobierany do określonego okna i płaskiego pokrycia. Należy sprawdzić instrukcję producenta.

Kołnierz do pokryć profilowanych

Rodzaj kołnierza do określonych pokryć z profilem, np. wybranych dachówek. Musi pasować do okna i wysokości profilu.

Kołnierz kombi

Zestaw do okien łączonych

Elementy do uszczelnienia zestawu sąsiadujących okien dachowych, dobrane do ich układu i pokrycia.

Kołnierz uszczelniający

Kołnierz do okna

Zestaw elementów łączących okno dachowe z pokryciem i odprowadzających wodę wokół okna. Dobiera się go m.in. do marki, modelu, rozmiaru i pokrycia.

Markiza zewnętrzna

Markiza do okna

Osłona montowana na zewnątrz okna, ograniczająca nagrzewanie od słońca. Dobierz ją do modelu okna.

Okno kolankowe

Okno montowane w ścianie kolankowej, które może tworzyć zestaw z odpowiednio dobranym oknem dachowym.

Okno obrotowe

Okno z osią pośrodku

Okno dachowe z obrotem skrzydła wokół osi. Szczegóły obsługi zależą od modelu.

Okno uchylno-obrotowe

Okno uchylne i obrotowe

Okno dachowe łączące funkcję uchylania i obrotu skrzydła. Sposób obsługi zależy od modelu.

Pakiet szybowy

Szyba w oknie dachowym

Zestaw szyb w oknie. Jego parametry wpływają m.in. na izolacyjność, bezpieczeństwo i komfort.

Roleta wewnętrzna

Roleta do okna dachowego

Osłona montowana od strony pomieszczenia. Dostępne są różne stopnie zaciemnienia i sposoby sterowania.

Roleta zewnętrzna

Osłona montowana po zewnętrznej stronie okna. Kompatybilność i sposób sterowania zależą od modelu.

Świetlik tunelowy

Tunel świetlny

Rozwiązanie doprowadzające światło dzienne z dachu do pomieszczenia za pomocą tunelu.

Tabliczka znamionowa okna

Tabliczka okna

Oznaczenie okna zawierające dane pomocne przy doborze akcesoriów lub wymianie. Warto przesłać jej czytelne zdjęcie.

Wnęka okienna

Szpaleta

Wykończona przestrzeń wokół okna od strony wnętrza. Jej wykonanie należy dopasować do okna i warstw dachu.

Wyłaz dachowy

Wyłaz na dach

Element umożliwiający wyjście na dach. Dobór zależy od przeznaczenia pomieszczenia i konstrukcji.

Zestaw izolacyjny do okna

Elementy pomagające wykonać izolację wokół okna dachowego, dobrane do producenta i wymiaru okna.

Czyszczak rynnowy

Rewizja rury spustowej

Element rury spustowej umożliwiający dostęp do jej wnętrza i usuwanie części zanieczyszczeń.

Denko rynny

Zaślepka rynny

Element zamykający koniec rynny. Dobiera się go do systemu, rozmiaru i strony zakończenia.

Hak rynnowy

Rynajza, uchwyt rynny

Uchwyt mocujący rynnę do konstrukcji. Typ i rozstaw ustala się według systemu i warunków montażu.

Kolano rynnowe

Kolanko

Element zmieniający kierunek rury spustowej. Dostępne są różne kąty i rozmiary.

Lej spustowy

Sztucer, odpływ rynny

Element łączący rynnę z rurą spustową i kierujący wodę do pionu.

Łapacz wody

Zbieracz deszczówki

Element kierujący część wody z rury spustowej do zbiornika na deszczówkę.

Łącznik rynny

Złączka rynny

Element łączący odcinki rynny w danym systemie.

Narożnik rynny

Naroże rynnowe

Łączy odcinki rynny na narożniku budynku. Dobierz kąt, rozmiar i system.

Obejma rury spustowej

Obejma spustowa

Mocowanie stabilizujące rurę spustową przy ścianie. Dobiera się je do systemu i rodzaju podłoża.

Osadnik rynnowy

Rewizja kanalizacji deszczowej

Element przy połączeniu rury spustowej z odwodnieniem, pozwalający zatrzymać część zanieczyszczeń.

Podbitka dachowa

Podsufitka, soffit

Wykończenie spodniej strony okapu. W zależności od systemu stosuje się elementy zapewniające wentylację.

Redukcja rynnowa

Redukcja rury

Łącznik umożliwiający przejście między wybranymi rozmiarami elementów systemu odwodnienia.

Rura spustowa

Rura od rynny

Pionowy element systemu, którym woda odpływa z rynny w dół.

Rynna

Poziomy element zbierający wodę z dachu. Średnicę i liczbę odpływów dobiera się do dachu i systemu.

Rynna PVC

Rynna plastikowa

Rynna z tworzywa PVC. Połączenia i mocowania dobiera się do konkretnego systemu producenta.

Rynna stalowa

Rynna wykonana ze stali z odpowiednią powłoką ochronną. Dobiera się ją wraz z elementami tego samego systemu.

Siatka przeciw liściom

Ochrona rynny przed liśćmi

Osłona ograniczająca dostawanie się większych zanieczyszczeń do rynny; nie zwalnia z kontroli i czyszczenia.

Średnica rynny

Rozmiar rynny

Wymiar rynny podawany przez producenta. Dobór odwodnienia zależy m.in. od powierzchni dachu i układu odpływów.

Wylewka rynnowa

Wylewka spustowa

Końcowy element rury spustowej kierujący wodę w wybrane miejsce.

Folia paroizolacyjna

Paroizolacja

Warstwa ograniczająca przepływ pary wodnej z wnętrza do przegrody. Jej typ i szczelne połączenia dobiera się do układu dachu.

Grubość izolacji

Grubość ocieplenia

Wymiar warstwy izolacyjnej. Dobór zależy od projektu, parametrów materiału i układu przegrody.

Hydroizolacja

Izolacja przeciwwodna

Warstwa chroniąca element budynku przed wodą. Materiał dobiera się do miejsca i warunków.

Lambda

Współczynnik przewodzenia ciepła

Parametr materiału oznaczany λ. Przy porównywaniu izolacji sprawdza się go razem z grubością warstwy.

Membrana dachowa

Folia dachowa, membrana wstępnego krycia

Warstwa pod pokryciem chroniąca przed wodą z zewnątrz; właściwości paroprzepuszczalne zależą od produktu.

Mostek termiczny

Mostek cieplny

Miejsce, przez które ciepło ucieka łatwiej niż przez sąsiednią część przegrody.

Płyta OSB

OSB

Płyta drewnopochodna stosowana jako podłoże lub poszycie, jeśli pozwala na to projekt i zalecenia producenta.

Płyta PIR

Płyta poliizocyjanurowa

Sztywna płyta termoizolacyjna. Rodzaj i układ dobiera się do zastosowania i zaleceń producenta.

Płyta włóknowo-cementowa

Płyta budowlana z cementu i włókien. Zastosowanie zależy od parametrów konkretnego produktu.

Punkt rosy

Temperatura, przy której para wodna w danych warunkach może zacząć się skraplać. Przy ocenie przegrody znaczenie ma cały jej układ.

Szczelina wentylacyjna

Szczelina pod pokryciem

Przestrzeń umożliwiająca przepływ powietrza w odpowiedniej warstwie dachu. Jej układ zależy od konstrukcji i użytych materiałów.

Taśma do membrany

Taśma przeznaczona do łączenia lub naprawy określonych membran. Zgodność trzeba sprawdzić u producenta.

Wełna mineralna

Wełna, wata

Materiał do izolacji cieplnej i akustycznej, dostępny m.in. w matach i płytach. Dobierz rodzaj, grubość i parametry do projektu.

Współczynnik U

Przenikanie ciepła

Wskaźnik określający przenikanie ciepła przez całą przegrodę lub wyrób, np. okno. Zależy od parametrów całego rozwiązania.

XPS

Polistyren ekstrudowany

Materiał termoizolacyjny w płytach. Rodzaj i wytrzymałość dobiera się do zastosowania.

Beton komórkowy

Gazobeton

Lekki materiał murowy produkowany m.in. w formie bloczków. Odmianę i wymiary dobiera się do ściany.

Bloczek

Element murowy stosowany m.in. do budowy ścian. Materiał, wytrzymałość i wymiary zależą od produktu.

Cegła ceramiczna

Cegła

Wypalany element ceramiczny; różne rodzaje służą m.in. do murowania lub wykończenia.

Cegła klinkierowa

Klinkier

Cegła ceramiczna stosowana m.in. na elewacjach i ogrodzeniach. Dobór zależy od zastosowania i parametrów produktu.

Dylatacja

Szczelina dylatacyjna

Celowo pozostawiona szczelina umożliwiająca pracę elementów konstrukcji lub wykończenia.

Fundament

Ławy fundamentowe

Część konstrukcji przekazująca obciążenia budynku na grunt. Rozwiązanie określa projekt.

Klej do płytek

Zaprawa klejowa

Zaprawa do mocowania płytek. Typ dobiera się do podłoża, miejsca i rodzaju okładziny.

Nadproże

Belka nad oknem

Element nad otworem drzwiowym lub okiennym, przenoszący obciążenia zgodnie z projektem.

Płyta gipsowo-kartonowa

Płyta g-k

Płyta stosowana w suchej zabudowie wnętrz. Rodzaj dobiera się do pomieszczenia i wymagań systemu.

Pustak ceramiczny

Ceramika na ściany

Element murowy z otworami, używany w systemach ściennych. Dobór zależy od projektu i parametrów.

Silikat

Bloczek silikatowy

Element murowy produkowany z surowców wapienno-piaskowych. Jego parametry zależą od wyrobu.

Strop

Konstrukcja oddzielająca kondygnacje i przenosząca obciążenia. Technologię i elementy określa projektant.

Strop gęstożebrowy

Rodzaj stropu składanego m.in. z belek i pustaków oraz betonu. Układ i nośność określa projekt.

Styropian

EPS

Lekki materiał izolacyjny dostępny w różnych odmianach. Parametry i przeznaczenie dobierz do miejsca zastosowania.

Wieniec żelbetowy

Wieniec stropowy

Żelbetowy element spinający konstrukcję budynku, wykonywany zgodnie z projektem.

Zaprawa cienkowarstwowa

Klej do bloczków

Zaprawa przeznaczona do murowania na cienką spoinę w systemach, które na to pozwalają.

Zaprawa murarska

Zaprawa do murowania

Materiał do łączenia elementów murowych. Rodzaj dobiera się do wybranego systemu ściennego.